Ima neke proklete simbolike da su se na relaciji između Mostre i Netflixa gotovo paralelno ukazala dva komada o glazbenim legendama koji združuju retoriku koncertnog doksa s političkim pamfletom – »Roger Waters: Us + Them« i »Rolling Thunder Revue: A Bob Dylan Story By Martin Scorsese«.

Prvi spomenuti film režirao je Sean Evans u tandemu s Rogerom Watersom, osnivačem i kreativnom snagom Pink Floyda. Iako se Waters u njegovu nazivu prvenstveno spominje u koncertnom diskursu, a ne kao koautor. Za razliku od Scorsesea koji već u nazivu filma navodi sebe kao suverenog autora, čiji se projekt na neki način može promatrati kao produžena ruka njegova »Posljednjeg valcera«. I dok se Scorseseov politički stejtment referira na legendarnu turneju Boba Dylana koja se dogodila 1975. na lokacijama poput Plymoutha u Massachussetsu, Rochestera u New Yorku i Bangora u Maineu, kad je krah Vijetnama i Nixonove ere najavio Reagana i Rockyja, Waters nam na videoekranima poručuje – »Trump je svinja!«, da bi dotični natpis zamijenila riječ »Resist!«.

Naziv Evansova doksa koji će nadasve prigrliti ona ista publika koja je pohodila Watersov lanjski zagrebački nastup, referira se na song s njegova seminalnog studijskog albuma »Dark Side of the Moon« (šifra: »Us and Them«), s time da je veznik sada zamijenjen matematičkim simbolom, e da bi autori naglasili da ljudi mogu opstati jedino u zajednici, dakle, u tom famoznom »plusu«, a ne kao nacionalizmom zadojeni »mi« i »oni«. A Scorseseov doks još je jedna autorova glazbena »priča«, kao što je to bila i ona o oproštajnom koncertu/valceru The Banda. Priča u kojoj se ukazuju Joan Baez, Allen Ginsberg, Sam Shepard, Ronee Blakley i druge legende njegova boemskog »karnevala«.

Ako se Scorseseov komad bavi vizijom izgubljene utopije jednog ciganskog egocentrika, Evansov komad balansira negdje na pola puta između koncertnog filma, društvenog iskustva, političkiog pamfleta i distopijske realnosti.

Konkretni slogani

Nakon »The Wall: Live in Berlin«, evo nam još jednog koncertnog filma bivšeg basista Pink Floyda, snimljenog tijekom njegove svjetske turneje između ožujka 2017. i prosinca 2018. No ako je »Roger Waters: The Wall« (2014) iza kojeg stoji identični tandem Waters + Evans, bio Watersovo egotripovsko traganje za izgubljenim vremenom, »Roger Waters: Us + Them« eksplicitno odbacuje intimnost glazbenikova prethodnog projekta, njegove paranoje, traume vezane za tragično preminulog oca kojeg nikad nije upoznao, promašani brak, empatiju prema žrtvama rata, Petera Medaka koji mu priča o svom ratnom djetinjstvu u Mađarskoj (imamo tu i borbene avione koji bacaju križeve, Davidove zvijezde, Chevronove i Mercedesove korporacijske znakove). Goleme lutke zamjenjuju konkretni (politički) slogani.

Spektakl sada igra na univerzalni diskurs, otvarajući dijalog između različtih društvenih klasa, kultura i svjetova. Show započinje s »Breathe«, da bi se nastavio s instrumentalnim klasikom »One of These Days« i numerama s Watersova zadnjeg solo albuma »Is This the Life We Really Want?«, sve do drugog dijela koji se praktički svodi na integralnu reprodukciju »Animalsa« (1977), kao autentični poetski i konceptualni klimaks filma. Upravo u tom segmentu, Waters se upušta u već pomalo otrcani javni/privatni duel s Trumpom, kombinirajući ga s apokaliptičnim tonovima bliskim Terryju Gilliamu. Onaj mitski »Pigs (Thee Different Ones)« sada se referira na svinju iz Bijele kuće, kojoj se glazbenik obraća bez uvijanja, kao što se u dotičnom albumu obraćao (britanskom) političkom establištmentu.

Narcis i superheroj

No Waters sada više ne priča o otuđenju, već poziva na neposluh, transformiran u neku vrstu Marvelova superheroja u borbi protiv neokapitalističkih politika koje uništavaju narode i resurse Trećeg svijeta. Trump je lider »with no fucking brains« (šifra: »Picture That«). Trump is a pig. Ratna kasica prasica leti iznad publike, od Arene Zagreb do Novog Zelanda. Iako je teško izigravati superheroja u 76. godini života. Ali nikad ne reci nikad. Jer, njegov performans ispunjen tekstovima koji se u svojoj energiji doimaju kao da su napisani stisnutom šakom sudionika nekog političkog skupa, u isti mah igraju na totemsku, simboličnu i brendiranu reprezentaciju. Narcisoidnu i etičku u isti mah. Gnjevnu i snažnu.

Dobili smo neku vrstu kulerskog dinosaurusa u crnoj majici i jeansu koji je još uvijek u stanju natjerati poneku ženu iz publike da pusti suzu. Barem u Evansovu doksu. Iako Watersove »poruke« ostaju na nivou onih s društvenih mreža. Našlo se tu mjesta i za migrante. »Pravda za našu braću i sestre u Palestini, žrtve izraelskog represivnog režima ravnog Apartheidu«. Možda će Waters s takvim stavovima zaraditi nešto manje love. Ali to je bila i svrha njegove turneje. Mi + oni, zajedno.

Jer, nakon što se Watersova turneja okrunila očekivanim filmskim epilogom, Bono Vox će se požderati od zavisti. U svojoj »quiet desperation«, kako to u filmu pjeva Jonathan Wilson kao zamjena za Davida Gilmoura.

 

Komentari

komentara